Herman Hümmels
Home

Puinhoop Nederland

"Het gaat goed met Nederland." Dat is het bericht dat onze regering rondstrooit. Gekeken wordt daarbij naar het BNI (bruto nationaal inkomen). Wat eerst BBP (bruto binnenlands product) genoemd werd heet nu BNI. Dat moest van de Wereldbank. Leve de globalisering, of liever gezegd: de veranderende tactiek van de machthebbers. Loopjongetje Nederland rent mee. Wat eerst toegevoegdewaarde (product) heette, is nu de financiële wereld ingetrokken (inkomen).
Foute framing.

Het gaat financieel goed in Nederland. De religie van het neoliberalisme verblindt waar het werkelijk om gaat. Waar het om gaat is hoe goed het met de mensen gaat. Ook in de toekomst. Daarbij spelen financiën slechts een beperkte rol. Geld (welvaart) is slechts een middel, het doel is welzijn. Het woord 'welzijn' is al tientallen jaren geleden uit de vocabulair van de regering en de andere machthebbers geschrapt.

Het gaat goed met sommige mensen in Nederland. Het grootste deel van de Nederlanders is welvarend. Ook de welvaart wereldwijd is gemiddeld toegenomen. Er zijn steeds minder arme landen. Maar, het is maar waar je naar kijkt, wat je wilt zien. In de rijkste landen kunnen de armste mensen wonen. Het BNI zegt niets over het inkomen van de individuele mensen. Niveauverhaspeling.

Het gaat niet goed in Nederland. Ook niet als we naar gemiddelden kijken. Als we de maatschappij in groeperingen onderverdelen, en we kijken naar het leven dat ze hebben, dan komen schrijnende beelden naar voren. Te weinig onderwijzers, door werkdruk raken ze overspannen. Ouders die te weinig aandacht aan de opvoeding van hun kinderen kunnen besteden omdat ze moeten overwerken. Artsen die niet aan hun werk toekomen omdat ze formulieren moeten invullen van zorgverzekeraars en te weinig ruimte krijgen om naar eigen inzicht hun professie uit te oefenen. Werknemers bij zorgverzekeraars die niet toegestaan wordt een menselijk kant te laten zien. Politieagenten die in aantal geminimaliseerd zijn, zodat ze niet kunnen voldoen aan wat de mensen van hen verwachten. Evenzovele gevolgen van foute beleidsbeslissingen. Maar, het gaat wel goed in Nederland…

Wat ik me afvraag is, hoe het zo gekomen is dat onze regeerders, en dus de meeste politici, vinden dat het goed gaat, want anders zouden ze andere beslissingen nemen. "Visie is als een olifant die het uitzicht belemmert", zei Mark Rutte. En hij runde de staat alsof het een bedrijf is dat zo veel mogelijk winst moet maken.
Zijn de politici van de werkelijkheid losgezongen? Leven ze in hun eigen bubbel en hebben ze niet in de gaten wat er werkelijk gebeurt? Of zijn ze ergens bang voor? Is iedereen bang voor zijn eigen positie? Zijn politici bezig met het verstevigen van hun eigen carrière? Het is natuurlijk ook wel wat: de verantwoordelijkheid dragen voor een systeemverandering. Het zal maar anders uitpakken. Bovendien moet je dan als uitzondering een mening verkopen die tegen de stroom ingaat. Bovendien zullen er mensen zijn die erop achteruit gaan… Het neoliberalisme lijkt op een religie; gelovigen zijn moeilijk te overtuigen.
Of is het zo dat financieel belanghebbenden met behulp van 'deskundigen' het begrip van processen zó ingewikkeld voorstellen dat anderen er niets meer van begrijpen…
Voorlopig vind ik dat de financiële en economische processen voor 'de gewone burger' in principe begrijpbaar moeten zijn. De burger is immers degene uiteindelijk de regering kiest die uitmaakt wat er staat te gebeuren. Je hoeft geen kok te zijn om te kunnen bepalen of de soep lekker is. In deze serie Stukjes over economie wil ik op zoek gaan naar een systeem dat eenvoudig te begrijpen is en de welvaart rechtvaardig verdeelt.
Overigens: ik doe de politici tekort door de schuld alleen bij hen te leggen. Politici bestaan bij de gratie van hun kiezers. Machthebbers bestaan bij de gratie van hun volgelingen. Wij laten het met zijn allen gebeuren.

Het gaat goed in Nederland, zolang we onze ogen maar sluiten voor onze eigen verantwoordelijkheid. Maar dan moet je wel ook echt verantwoordelijk zijn. Je bent alleen verantwoordelijk voor wat je daadwerkelijk doet, voor je eigen gedrag. Als burger heb je in theorie de mogelijkheid om je eigen volksvertegenwoordiger te kiezen. Maar veel verder gaat je verantwoordelijkheid als burger niet als het gaat om de grote processen en verhoudingen. Je hebt, naast het stemmen, niet veel méér mogelijkheden dan zo af en toe eens mee te doen in een protest op straat of om op internet je mening te uiten. De zogenaamde stuurmogelijkheden die jij als consument hebt zijn nihil. Predikers die vinden dat je als consument macht hebt geloven in sprookjes.

Het gaat niet goed in Nederland zolang we niet in staat zijn om iedereen, alle burgers, zonder uitzondering, van een redelijk bestaansminimum te voorzien. Die verantwoordelijkheid hebben we als burger gedelegeerd aan de overheid. Ook de zorg voor de langere termijn. Politici moet zorgen voor voldoende onderwijzers, politieagenten, zorgpersoneel… Zij moet ervoor zorgen dat niet een klein deel van de mensen een onevenredig groot deel in eigen zak steekt. Als daarvoor gezorgd wordt, zijn wij bereid om daarvoor belasting te betalen. Desnoods meer dan we nu doen. Toch?

Home   Voor reacties: Prikbord Economie